Automatiseren betekent dat je het antwoord weet zonder te tellen of te rekenen. Daarom meten we ook de snelheid. Een kind dat snel moet antwoorden, stapt af van tellen en haalt het antwoord uit zijn geheugen. Een som die geautomatiseerd is, zorgt niet meer voor file in je hoofd. Zo blijft er ruimte om na te denken over moeilijkere opgaven.
Is tijdsdruk niet slecht voor kinderen?
Tempotoetsen hebben vaak een slechte naam, maar oefenen op tijd blijkt net goed te werken. In een groot overzichtsartikel uit 2025 zetten onderzoekers de wetenschap over vlot rekenen op een rij. Ze maken een duidelijk onderscheid:
Tempotoetsen waar veel van afhangt raden ze af, net als kinderen publiek met elkaar vergelijken. Daar werkt stress tegen je.
Op tijd oefenen tijdens het leren werkt wel. Een beetje uitdaging helpt het geheugen om sommen vast te houden. Voor de stelling dat oefenen op tijd rekenangst veroorzaakt, vonden ze geen bewijs.
In een van de experimenten die ze bespreken, kregen kinderen van 6 en 7 jaar allemaal dezelfde extra begeleiding. Het enige verschil zat in de laatste vijf minuten: de ene groep oefende op snelheid, de andere zonder tijdsdruk. De groep die op snelheid oefende, rekende daarna vlotter en deed het beter op sommen met twee cijfers. Op de andere onderdelen scoorden beide groepen even goed.
Zo houden we het haalbaar
Elke leerling heeft een eigen doeltijd, op basis van zijn vorige prestaties. De typ-scan zorgt dat die doeltijd rekening houdt met hoe snel hij typt.
Je speelt alleen tegen zichzelf, nooit tegen klasgenoten. In oefenland verovert de klas samen tegels, dus wie trager is, draagt ook bij.
Haal je je doeltijd twee keer niet? Dan wordt de volgende doeltijd extra haalbaar.
Opnieuw proberen kan altijd, zonder nadelen.
We kijken naar de tijd per reeks, niet per oefening.
Wanneer start je best?
Eerst juist, dan snel. Volgens het onderzoek heeft oefenen op tijd pas zin als een kind de sommen al juist kan maken. Gebruik Automatus daarom pas voor een bewerking als je leerlingen ze begrijpen en de werkwijze kennen. Dan haal je het meeste uit het oefenen op tijd.
Bron: McNeil, N. M., Jordan, N. C., Viegut, A. A., & Ansari, D. (2025). What the science of learning teaches us about arithmetic fluency.
💬 Vraagje of hulp nodig? Mail naar [email protected] en vermeld je school en klas. Binnen de werkdag mag je een reactie verwachten van Seppe of Marc van Automatus.